Tankiz Camii

Nasır Caddesi üzerinde, Merce Meydanı’nın 150 metre kadar güneybatısında duran bir Memlûk vakfı. Şam naibi Seyfeddin Tankız 1317’de yaptırdı, ama bugün caddeye bakan bina 1951’de baştan kuruldu. Özgün yapıdan geriye kuzeydeki Memlûk minaresi, iki taçkapı, mihrap ve Tankız’ın türbesi kaldı. Gerisi beton ve beyaz taş.

Nasıl gidilir

Hicaz Garı’ndan doğuya doğru 250 metre yürü; cami cadde üzerinde. Şam Kalesi’nden geliyorsan yön batı, mesafe 450 metre. Cephede iki minare görünüyor. Eskisi taş ve tuğla şeritli gövdesinden tanınıyor, ince beyaz olan sonradan yapıldı.

Ne görülür

Türbe ilk girişin sağında; içindeki mihrap Emevî üslubunda mozaiklerle kaplı ve yapının en eski yüzeyi orası. İki taçkapı da Memlûk döneminden. Kıble yönü kurulurken tartışma çıkmış, karar İbn Teymiyye’nin görüşüne bağlanmış ve inşaat ondan sonra başlamıştı. Avlunun ortasından bir zamanlar Barada’nın Banyas kolu geçiyor, cemaat abdesti oradan alıyordu.

Neden yeniden yapıldı

Mısır valisi İbrahim Paşa camiyi 1831’de kışlaya çevirdi. Fransız Mandası’nda askerî okul oldu, 1937’de boşaltıldı ve yeniden cami olarak açıldı. 1945’te Şam bombalanırken yandı. Evkaf 1951’de kalan yapıyı yıkıp yerine dükkânlar, üstlerine de beton ve beyaz taştan yeni bir cami yaptırdı; eski minareyi, mihrabı ve türbeyi bilerek yerinde bıraktı.

Neyi kaçırma

Türbenin mihrabı. Emevî Camii’nin mozaiklerini bilen göz burada aynı dili görüyor, üstelik kalabalıksız. Çoğu ziyaretçi cadde cephesine bakıp yürüyor.