Tekritiyye Türbesi

Salihiye’deki Medreseler Sokağı’nda duran taş bir türbe. Ross Burns’ün rehberine dayanan Commons künyesine göre Memlûk sultanı Kalavun’un üst düzey devlet adamlarından Takıyyüddin et-Tekrîtî için yapıldı; Takıyyüddin 1299’da öldü. Yapı “Tabutluk Medresesi” adıyla da anılıyor. Sokaktaki medreselerin çoğu Eyyûbî; bu türbe dizinin Memlûk dönemine geçtiği yeri gösteriyor.

Nasıl gidilir

Medreseler Sokağı’nda, Dârülhadis el-Eşrefiyye el-Berrâniyye’nin karşısında ve Atabekiyye Medresesi’nin minaresinin yanında. Commons’taki bir kare üç yapıyı tek çerçevede gösteriyor: solda dârülhadis, ortada Tekritiyye, sağda Atabekiyye’nin minaresi. Atabekiyye’nin kapısını bulan, birkaç on adım ötede bu türbeyi de buluyor. Sitedeki Eşrefiyye Dârülhadisi kaydı kalenin yanındaki başka bir yapıyı anlatıyor; buradaki karşı komşu, Salihiye’deki Berrâniyye.

Ne görülür

Yapının iki yüzü sokaktan okunuyor. Uzun yan cephe iri kesme taştan; üstünde yuvarlak bir göz pencere ve sivri kemerli bir niş var. Köşede kalın taş gövdenin üstüne bir kasnak oturuyor. Kasnağın yüzlerinde ikiz kemerli pencereler ve pencerelerin üstünde küçük istiridye kabuğu biçimli süslemeler seçiliyor. Kasnağı düz yüzeyli, kiremit rengine boyalı bir kubbe örtüyor. Asıl işçilik taçkapıda: yüksek nişin tepesi mukarnas hücreleri ve kabuk dilimli küçük yarım kubbelerle dolu. Nişin altındaki kapı sade ve karanlık, çevresindeki duvarda afiş izleri var.

Bugün ne durumda

Arapça Vikipedi’nin Medreseler Sokağı maddesi, sokaktaki medreselerin çoğu eve ya da camiye dönüşürken bazılarının bakımsız kalıntı olarak kaldığını yazıyor ve örnek olarak Tekritiyye’yi veriyor. 2008 fotoğraflarında yapı ayakta; kubbesi, kasnağı ve taçkapısı yerinde. O tarihten yeni bir durum kaydı bulamadık. İçeri girilip girilemediği bilinmiyor, bu yüzden sayfa yapıyı sokaktan görülen bir durak olarak anlatıyor.

Ne kadar sürer

On beş dakika. Tek başına gelinecek bir yer değil. Atabekiyye, Murşidiyye ve Ceharkesiyye ile aynı sokak yürüyüşünde, taçkapının önünde durup yukarı bakmak için ayrılan birkaç dakika.

Neyi kaçırma

Taçkapı nişinin tepesi. Kapının dibinden bakınca karanlık bir boşluk gibi duruyor; iki adım geri çekilince mukarnas hücrelerinin arasındaki kabuk dilimli yarım kubbeler seçiliyor. Aynı sokakta Eyyûbî Sahibiyye’nin kavsarasında gördüğün kabuk motifi, burada bir Memlûk türbesinin kapısında yeniden karşına çıkıyor.