Yalbuga Camii

Merce Meydanı’nın kuzey kenarında, mermer cepheli, madenî kubbeli bir cami duruyor. 27 Ekim 2014’te ibadete açıldı. Ama burada 1264’ten beri bir cami vardı: Şam surunun dışında, Barada kıyısında kurulan Memlûk yapısı. O bina 1974’te yıkıldı ve bugünkü cami onun yerine, onun adıyla yapıldı.

Nasıl gidilir

Merce Şam’ın modern merkezi. Hamidiye Çarşısı’nın batı ağzından on dakika yürüyünce meydana çıkıyorsun; cami kuzey kenarda, minaresiyle uzaktan seçiliyor. Saruca Çarşısı hemen kuzeyde.

Ne görülür

Yapı yeni ama Şam geleneğini izliyor. Cephe açık renk mermer şeritlerle bölünmüş, kapı ve pencere kemerleri sivri, kubbe madenî ve minare tek şerefeli. Ana kapının üstündeki taş levhada caminin adı yazılı. Meydan tarafındaki set güvercinlerle dolu ve caminin gündelik hayattaki asıl görüntüsü bu.

Eski camiye ne oldu

Memlûk yapısı 1264’e tarihleniyor. Bazı kaynaklar onu doğrudan Şam valisi Seyfeddin Yalbuga el-Yahyavi’ye ve 1346’ya bağlıyor; cami adını ondan alıyor. Yüzyıllar içinde birkaç kez onarıldı, bilinen son büyük onarımı 1756’da Esad Paşa el-Azm yaptırdı ve berber Budeyri bunu günlüğüne yazdı. Mısır yönetimi yıllarında bina bisküvi fabrikası olarak kullanıldı. 1974’te meydanın yeniden düzenlenmesi için yıkıldı.

Neyi kaçırma

Meydanın ortasındaki Telgraf Anıtı camiye elli adım uzakta ve ikisi tek kareye giriyor: 1907’nin dökme demir sütunu, 2014’ün mermer cephesi. Sonra kapının üstündeki taş levhaya bak; adın yazılışı yıkılan yapıdan devralınmış.