Deyrizor’dan Mayadin’e bir gün: Bukras, Rahbe Kalesi ve Terqa

Bu rota Fırat’ın sağ kıyısını Deyrizor’dan güneydoğuya izliyor ve vadi boyunca dört durağı sıralıyor. Önce Tell Bukras: MÖ 7400 ile 6200 arasına tarihlenen Neolitik bir köyün höyüğü. Sonra Rahbe Kalesi: çöl kenarındaki yapay bir höyüğün üstünde, kerpiç ve tuğladan bir kale içinde kale. Hemen yanında Mayadin, ortaçağ Rahbe’sinin yerindeki kasaba. Son durak Terqa: Mari krallığının kuzeydeki kenti, bugün Aşara köyünün altında. Deyrizor’dan çıkıp aynı yoldan dönülen tur yaklaşık 144 kilometre.

Yol

Deyrizor’dan Mayadin yoluna çık. Tell Bukras yaklaşık 39 kilometre sonra, Bukras Tahtani ve Bukras Fevkani köylerinin yanında; höyüğe giden yolu köyde sor. Oradan 17 kilometre daha. Rahbe Kalesi Mayadin’in güneybatı çıkışından 1 kilometre uzakta; höyük kasabadan görünüyor, son bölüm toprak yol. Kaleden Mayadin’in merkezine 5 kilometre. Aynı kıyıda güneydoğuya 17 kilometre devam edince Aşara köyüne, yani Terqa’ya varıyorsun. Terqa’dan Deyrizor’a dönüş 65 kilometre.

Zamanlama

07:00’de Deyrizor’dan çık. Deyrizor Müzesi’ni henüz görmediysen bu günü bir müze gününün devamı olarak kur: Bukras’tan kurulan ev ve kuşlu duvar resmi orada. 07:45 dolayında Bukras’ta ol; höyükte 45 dakika yeter. 08:45’te Rahbe’nin eteğinde ol ve bir buçuk saat ayır. Kerpiç en iyi ikindi ışığında görünüyor, ama bu planda kale sabaha alındı ki dönüş karanlığa kalmasın. Höyükte gölge yok, öğle sıcağından önce in. Mayadin’in çarşısı sabah kalabalık, doğrudan oraya git; 10:30 ile 12:30 arasını kasabaya ve ırmak kıyısına ver. 13:00’te Terqa’da ol ve höyüğün kesitine ırmak kıyısından bak. 14:00’te yola çıkarsan 15:00 civarı Deyrizor’dasın.

Dikkat

Bu hatta erişimin bugünkü durumu doğrulanamıyor. Mayadin 2014 ile 2017 arasında IŞİD yönetiminde kaldı; kasabaya girmeden ve Rahbe’ye çıkmadan önce durumu Deyrizor’da ve Mayadin’de sor. Bukras’ın ve Terqa’nın 2011 sonrasındaki yüzey durumu bilinmiyor, Deyrizor Müzesi’nin açık olup olmadığı da. Rahbe’de bekçi, işaret ve korkuluk yok; duvar dipleri oyulmuş, kerpice dayanma ve tırmanma. Terqa’da köyün evleri höyüğün üstünde duruyor: sokaklara girmeden ve fotoğraf çekmeden önce izin iste. Gece sürme, kontrol noktalarında fotoğraf çekme, su ve yakıtı yanında taşı. Güzergâhta yemek molası verilecek bir yer yok.