Cdeyde’den Aziziye’ye: Halep’in surlar dışındaki iki yüzü

Halep’in eski şehri surların içinde bitmiyor. Kuzeyde iki mahalle var ve ikisi birbirinin devamı değil, tersi: Cdeyde dar sokaklı, taş konaklı, on altıncı yüzyıldan beri Hristiyan; Aziziye ise 1868’de kurulmuş, geniş düz caddeli, demir balkonlu yeni şehir. Aralarındaki mesafe yarım kilometreden az ve şehir orada yüzyıl atlıyor.

Yol

Kırk Şehit Ermeni Katedrali’nin önündeki avludan başla. Sokağın karşısında Beyt Acıkbaş var; oradan çık ve Cdeyde’nin sokaklarına gir, meydanları ve çıkmaları dolaş. Mahalleden kuzeybatıya çıkınca sokaklar birden düzleşiyor: burası Aziziye. Caddeyi sonuna kadar yürü ve Kuveyk’in yakınındaki Tevhid Camii’nde bitir. Yürünen mesafe iki kilometre. Hiçbir durak uzak değil.

Zamanlama

Sabah dokuzda katedralin avlusunda ol; çan kulesi o saatte ışık alıyor ve avlu boş. Beyt Acıkbaş onda açılıyor, bir saat ayır. On birden bire kadar Cdeyde sokakları: acele etme, onarım süren cepheler sokak sokak değişiyor. Bir buçukta Aziziye’de öğle yemeği. Üçte Tevhid Camii’nin önünde ol, dört minareyi karşı kaldırımdan gör.

Dikkat

Kiliseler ayin saatleri dışında kapalı olabiliyor, kapıdaki görevliye sor; ayin sırasında fotoğraf çekme. Cdeyde’de onarım sürüyor, iskeleli sokaklara girme ve moloza tırmanma. Konakların çoğu hâlâ oturuluyor, kapı aralığından içeri bakma. Beyt Acıkbaş’ın saatleri değişken, girişte teyit et. Aziziye akşam kalabalıklaşıyor, Cdeyde’yi gündüz bırakma.