Şam’da bir sabah: iki çarşıdan Emevî Camii’ne

Bu yürüyüş bir sabaha sığıyor: 1250 metre, beş durak, iki çarşı ve bir cami. Doğru Sokak’ın örtülü batı yarısından başlıyor, Emevî Camii’nin avlusunda bitiyor. Sıra bilinçli. Çarşılar açılış saatinde sakin, mozaikler eğik ışıkta okunuyor ve son durak camiyi gezenlerin çoğunun hiç görmediği küçük bir oda.

Yol

Midhat Paşa Çarşısı’nın ortasından başla ve batıya yürü. Çatının altındaki düz hat Roma caddesinin kendisi; çarşı adını 1878’de burayı yeniden düzenleten vali Midhat Paşa’dan alıyor. Batı ucundan çıkınca sur dışına, Sinaniye sokaklarına geçiyorsun: 300 metre. Sinan Paşa Camii’ni kapıdan değil minareden bul — yeşil sırlı tuğla gövde dar sokakta bile seçiliyor. Sonra kuzeydoğuya dön ve 550 metre yürü; Hamidiye Çarşısı’nın batı ağzındasın. Çarşı 400 metre sonra doğrudan caminin batı kapısına çıkıyor: çatı bitiyor, Jüpiter Tapınağı’ndan kalan sütunlar beliriyor, arkalarında avlu duvarı. Camiden çıkarken kuzey kapısını kullan. Selahaddin’in türbesi birkaç adım ötede ve başka kapıdan çıkan onu hiç görmüyor.

Zamanlama

08:00’de Midhat Paşa’da ol; kepenkler o saatte kalkıyor, kumaşçı sırası henüz sessiz. 09:00 Sinan Paşa: minarenin çinisi öğleden önce güneşi alıyor. 10:00’da Hamidiye’ye gir. Çatıdaki delikler 1925 bombardımanından kaldı ve sabah tozunda ışık huzmesine dönüşüyor. Camiye 11:00 gibi varıyorsun; avlunun batı duvarındaki altın mozaikler eğik ışıkta açılıyor, öğle güneşinde mermer zemin gözü alacak kadar parlıyor. Türbe için 20 dakika yeter. Cuma günü bu planı kurma, iki çarşı da büyük ölçüde kapalı.

Dikkat

Cami namaz vakitleri dışında geziliyor. Giriş 500 SYP ve tutar değişiyor; kadınlara girişte abaya veriliyor, ayakkabı harimde çıkarılıyor, çorap getir. Sinan Paşa işleyen bir cami: omuz ve diz kapalı, başörtüsü gerekiyor ve kapıda ödünç verilmeyebilir. Hamidiye öğleden sonra kalabalıklaşıyor — sabah gitmenin sebebi bu. Türbedeki iki sandukadan ceviz ağacından olanı gerçek mezar; mermer olanı 1898’de hediye edildi ve boş.