Şam’da yarım gün: iki medrese, bir bimaristan ve bir hamam

Dört yapı, tek fikir: taşı ışığa göre işlemek. Bu yürüyüş 1400 metre ve dört durak. Emevî Camii’nin kuzeyindeki bir türbe odasından başlıyor, Bab el-Cabiye’nin yanındaki şeritli cephede sürüyor ve hâlâ çalışan bir hamamın kubbesinde bitiyor. Üç durak gündüz geziliyor, dördüncüsü bilerek akşamüstüne bırakılıyor.

Yol

Zahiriyye Medresesi’nden başla. Emevî Camii’nin kuzey kapısından çıkınca iki dakika; kapı sokağa göre alçak kalıyor, tabela arama, kemerli girişi ara. Çıkışta güneybatıya dön: 350 metre sonra Nureddin Bimaristanı. Taçkapının mukarnas kavsarası dışarıda, içeri girmeden bak. Sonra çarşı hattını batıya izle, 400 metre. Sibaiye Medresesi, Midhat Paşa Çarşısı’nın batı ucunda, Bab el-Cabiye ile aynı köşede; cephesi doğrudan sokağa bakıyor ve dibine dükkânlar dizilmiş — minarenin halkalarını görmek için karşı kaldırıma geç. Son bacak 550 metre ve yön doğuya dönüyor. Bzuriye Çarşısı’nın içinde, Esad Paşa Hanı’na yakın, sokak seviyesinde sıradan bir kapı: Nureddin Hamamı orası.

Zamanlama

09:00 Zahiriyye. Oda küçük ve loş; göz alışınca altın zeminli mozaik şeridi duvarda açılıyor, kalabalıkta bu olmuyor. 10:00 bimaristan: 1154’te hastane ve tıp okulu olarak kurulan yapının avlusu dar ve öğleden sonra doluyor. 11:15 Sibaiye; 1515 tarihli cephe sabah gölgesiz kalıyor ve siyah beyaz taş şeritleri o saatte birbirinden ayrılıyor. Buraya kadarı öğleye bitiyor. Hamamı sonraya bırak, asıl saati akşamüstü — çarşı kapanırken. Aradaki boşluğu Bzuriye’de geçir; yapılar arasındaki mesafe kısa, uzun olan bekleme.

Dikkat

Hamamda kadın ve erkek saatleri ayrı ve mevsime göre değişiyor; gitmeden sormazsan aynı gün iki kez yola çıkıyorsun. Bir buçuk saat ayır, acele edilecek bir yer değil. Zahiriyye’nin ve bimaristanın açık olup olmadığı da değişken; Emevî Camii’ndeyken sor. Sibaiye işleyen bir cami: namaz vakitleri dışında girilir, omuz ve diz kapalı, kadın ziyaretçi için başörtüsü gerekiyor. Loş odada flaş kullanma, mozaik flaşla düzleşiyor.