Kirkbize

Zeytinliklerin arasında, taş evleri ve avlu duvarlarıyla küçük bir yerleşim. Roma döneminden en az 7. yüzyıla kadar oturuldu. Kirkbize’yi kendi boyundan çok daha önemli kılan tek bir yapı var: bir Roma evinin içine kurulmuş, Dura Europos’takinden sonra bugüne kalmış en eski ev kilisesi. Tarihi 4. yüzyılın başı.

Nasıl gidilir

İdlib’in kuzeybatısında, Harim’in yedi kilometre güneydoğusunda. Kalb Lozeh Kilisesi bir kilometreden yakın ve ikisi aynı yürüyüşe sığıyor. Toplu taşıma yok; Harim ya da İdlib’den şoförlü araç tutuluyor, son bölüm topraktır.

Ne kadar sürer

Kırk beş dakika. Alan küçük. Kalb Lozeh’le birleştirirsen yarım gün eder.

Ne görülür

Kilisenin çekirdeği 2. yüzyıldan kalma sıradan bir ev: birbirine kapıyla bağlı iki oda, ikisinin de güney cephesine açılan kapısı ve o cephe boyunca sütunlu bir sundurma. Hristiyanlar önce evlerde toplandı; burada iki odanın arasındaki duvar kaldırıldı ve doğuya bakan tek bir salon çıktı. Salonun uzunluğu yaklaşık 15 metre. Doğu ucunda yükseltilmiş bir sunak platformu var, üstünde din adamları için 14 kişilik oturma yeri. Güney duvarında iki kapı; öteki üç yan kapalı, pencereler dikdörtgen.

Neyi kaçırma

Sunak alanının kuzeyindeki taş lahit. İçinde bir azizin kemikleri vardı ve üstten dökülen zeytinyağı kemiklerin üstünden akıp alttan çıkıyordu; hacılar o yağı küçük kil şişelerde götürüyordu. Kuzey Suriye’nin ekonomisi zeytine dayanıyordu, ibadeti de. Ziyaretçilerin çoğu salonu görüp dönüyor ve bu düzeneği fark etmiyor.