Mar Serkis Manastırı, Malula

Malula’nın batı geçidinin tepesinde, 1500 metrenin üzerinde duran bir Melkit Rum Katolik manastırı. 1732’den beri Basilyen Salvatoryen tarikatına, Arapçadaki adıyla Mühallisiye’ye bağlı. Kilise manastırdan eski ve bir pagan tapınağının üstüne kurulmuş. Kaynaklar kiliseyi 313 ile 325 arasına, manastırın kuruluşunu ise 500 dolayına tarihliyor.

Adı nereden geliyor

Sergios ve Bakhos iki Romalı subaydı. 297 dolayında, imparator Maksimianus döneminde Rusafa’da şehit edildiler. Manastır onların bayramını 7 Ekim’de kutluyor.

Nasıl gidilir

Manastır köyün üstünde, batıdaki kayalığın düzlüğünde; araç yolu kapıya kadar çıkıyor. Aşağıdaki Mar Tekla Manastırı kuş uçuşu 400 metreye yakın ve aradaki geçit ikisini birbirine bağlıyor. Şam’dan Malula’ya araçla bir saatten biraz fazla sürüyor.

Ne kadar sürer

Kırk beş dakika. Kilise küçük; zamanın çoğu ikonalara ve sunak taşına gidiyor.

Ne görülür

Kilise yerel taştan yapılmış, ahşap bir kubbenin altında mermer bir sunağı var. eSyria’ya göre altındaki tapınak Apollon’a adanmıştı ve tapınaktan kalan İon başlıkları hâlâ yerinde görülüyor. Duvarlardaki sedir hatıllar 19. yüzyıla tarihleniyor. Manastırın özgün ahşap giriş kapısı bugün manastır müzesinde duruyor.

İkonalar arasında Son Akşam Yemeği ile Çarmıha Germe’yi tek levhada birleştiren bir ikona, “Kaynağın Hanımı” diye de anılan bir Meryem ikonası ve 1820 tarihli bir Aziz Tekla ikonası var. 13. yüzyıldan kalan Sergios ve Bakhos ikonası 2013’te kayboldu.

Neyi kaçırma

İkonostasın arkasındaki sunak taşını. Tapınaktan kaldığı söylenen bu levhanın üstünde kurban kanının aktığı bir oluk var. Taş 2013-2014’te ikiye kırıldı; köylüler parçaları sonra yeniden yapıştırdı.

Yakın tarih

Eylül 2013’te manastırın bitişiğindeki bina silahlıların üssü oldu ve çatışmada yerle bir edildi; o bina bugün yok. Manastırın duvarları hasar gördü ama ayakta kaldı. 2016’da temel onarım yapıldı ve manastır ziyarete yeniden açıldı. Ziyaret düzeninin 2025-2026 hâli doğrulanamadı.