Resulayn ve Habur Kaynakları

Resulayn, Haseke ilinin kuzeybatısında, Türkiye sınırında bir kasaba. Adı Arapçada da Kürtçede de aynı şeyi söylüyor: “pınarın başı”. Habur’un yıl boyu akan suyunun asıl kaynağı burada, kasabanın çevresinde yeryüzüne çıkan karstik pınarlar. Yazılı geçmişi yaklaşık üç bin yıl geriye gidiyor: Asur kayıtlarının Res ina’sı, Roma’nın Rhesaina’sı, Bizans’ın Theodosiopolis’i. Sınırın kuzeyindeki yarısı bugün Türkiye’de, adı Ceylanpınar. Ziyaretçinin kasabaya ulaşıp ulaşamayacağı ise doğrulanamadı.

Pınarlar

Kasabanın çevresinde 100’den fazla pınar sayılıyor. En bilineni sıcak ve mineralli su veren Neba el-Kibrit, yani “kükürt pınarı”. Ayn el-Hasan ve Ayn el-Beyda Habur’un güney kolunu oluşturuyor. Orta Çağ coğrafyacısı İdrisi burada 300 kadar pınardan söz ediyordu. Pınarların bugün ne kadarının aktığını söyleyen güncel bir kaynak bulunamadı; bu bilgi yerinde teyit edilmeli.

Adı ve tarihi

Akadca adı Res ina, Asur kralı II. Adad-nirari’nin (MÖ 911-891) kayıtlarında geçiyor. Batlamyus Raisena diyor, Romalılar Resaina ya da Rhesaina; kent Septimius Severus döneminde koloni statüsü aldı. İmparator I. Theodosius 380’de kenti genişletti ve ona Theodosiopolis adını verdi. MS 243’te Roma ile Sasaniler arasındaki Resaena savaşı burada yapıldı. Kent 578 ve 580’deki Sasani saldırılarında yıkıldı ve yeniden kuruldu; Araplar 640’ta aldı.

Orta Çağ’da Diyar Rebia bölgesinin başlıca kentiydi; Batı Süryani piskoposluğu ve manastırları vardı. Haçlılar 1129’da kenti kısa bir süre tuttu. 12. ve 13. yüzyılda Zengîler, Eyyûbîler ve Harezmşahlar arasında el değiştirdi, 14. yüzyılın sonunda Timur yağmaladı. 19. yüzyılda Osmanlılar buraya Çeçen muhacirleri yerleştirdi ve bir kışla kurdu. 1915’ten itibaren sürgün edilen Ermeniler için başlıca toplama noktalarından biriydi. 1921 Ankara Antlaşması kasabayı ikiye ayırdı: kuzeyi Ceylanpınar adıyla Türkiye’de kaldı. 2004 sayımında nüfusu 29 bin kadardı.

Yakındaki höyükler

Kasabanın hemen güneyinde Tell Fekheriye, yani Aramî kenti Sikkan var; Tell Halaf ise 4 kilometre güneybatıda. İkisi sitede ayrı kayıt olarak anlatılıyor. Habur Nehri kaydı suyun buradan Fırat’a kadarki yolunu izliyor. Kapaktaki fotoğraf Ekim 2009’da, Tell Halaf yakınında Habur’un sığ yatağını gösteriyor.

Bugün gidilebilir mi

Doğrulanamadı. Resulayn çevresi 2026 başında geçiş hükümetinin idaresine geçti. Ağustos 2026’da bölgeden 440 aile, alan ordunun istihkâm birliklerince mayından temizlendikten sonra Haseke’den Tel Temir–el-Aliye yoluyla dönmeye başladı. Nisan 2026’da ise Hirbeke köyü ile Resulayn arasındaki toprak yolda yüzeye çıkmış mayın ve patlayıcılar bildirilmişti. Kasabaya ve pınarlara ziyaretçi olarak ulaşılıp ulaşılamayacağını söyleyen bir kaynak yok; sınır şeridi kasabanın hemen kuzeyinden geçiyor. Bu sayfa bir ziyaret önerisi değil.