Tell Seker el-Uheymir

Tell Seker el-Uheymir, Yukarı Habur vadisinde, Tel Temir’in batısında alçak bir höyük. Çiftçiliğin ve köy hayatının ilk evrelerini kesintisiz bir katman dizisinde saklıyor: Çanak Çömleksiz Neolitik’in orta evresinden çanak çömlekli Proto-Hassuna evresine kadar. Haseke Eski Eserler Dairesi yerleşimin MÖ 8000’e uzandığını söylüyor. Höyüğün ünü yüzeyde görünenden değil, kazıdan çıkanlardan geliyor; bugün ziyaret edilip edilemediği ise doğrulanamadı.

Nerede

Habur’un yukarı çığırında, Haseke’nin kuzeybatı kırsalında, Tel Temir’in batısında. Yanında adını paylaşan Seker el-Uheymir köyü var. Höyüğün kendisi haritalarda ayrı bir nesne olarak işaretli değil ve köyün konumuyla kaynaklardaki konum birbirini tutmuyor; bu yüzden sayfada harita yok.

Kazıda ne çıktı

Höyüğü, Tokyo Üniversitesi’nden Yoshihiro Nishiaki’nin yönettiği Japon ekip Suriye’deki savaştan önce kazdı. Ekip burada Proto-Hassuna’dan daha eski bir çanak çömlekli evre tanımladı ve ona “Proto-Hassuna öncesi” adını verdi (Paléorient, 2005).

Buluntuların en bilineni oturan bir kadını gösteren kil figürin. Boyu 14 santimetreyi biraz aşıyor, iki renkle boyanmış ve döneminin kil figürinleri arasında benzeri bilinmiyor (Paléorient, 2007). Doğu Anadolu’dan getirilen obsidiyen höyükte, küçük ölçekte ama usta ellerde dilgiye dönüştürülüyordu (Paléorient, 2011). Evlerin içinde ne yapıldığı ise bitki silisi ve hayvan gübresi kalıntılarıyla incelendi (Journal of Archaeological Science, 2014).

Höyüğü ünlü yapan kuyu

Geç Çanak Çömleksiz Neolitik katmanında bulunan su kuyusu, Yukarı Mezopotamya’da bilinen en eski kuyu. İlginç olan, nehir hemen yakındayken kazılmış olması. Araştırmacılara göre amaç temiz suya ulaşmaktı; kuyu bir topluluk emeğiyle açıldı ve ritüel bir bağlamı da olabilir (Proceedings of the Prehistoric Society, 2021). Kazı ekibinin başkanı Ocak 2026’da Japonya’daki bir toplantıda höyüğü Suriye Neolitiğinin en değerli kayıtlarından biri olarak sundu.

Bugün gidilebilir mi

Doğrulanamadı. Son bir yıldan höyüğe ulaşımı anlatan kaynak yok; en yeni bilgi Ocak 2026’daki o bilimsel sunum. Ağustos 2021’de höyük cephe hattındaydı: bekçisi yağışın ve rüzgârın yanında yakına düşen mermilerin ve izinsiz toprak alımının yüzeyi yıprattığını anlatıyordu. Nisan 2026’da Haseke’nin kuzeybatı kırsalında, Hirbeke köyü ile Resulayn arasındaki toprak yolda yüzeye çıkmış mayın ve patlayıcı bildirildi. Haseke kenti 2 Şubat 2026’dan beri hükümet güvenlik güçlerinin yönetiminde.

Bu sayfa bir ziyaret önerisi değil. Höyüğün bugünkü hâli ve yolun güvenliği yerinde sorulmadan bilinmiyor.