Haseke’den Kamışlı’ya iki gün: Cezire’nin höyük hattı

Cezire’de mesafeler başka ölçüde: iki durak arası bazen yüz kilometreyi geçiyor ve yol tek başına günün yarısını yiyor. Bu yüzden hat iki güne bölünüyor. Birinci gün Haseke’den kuzeybatıya, Habur’un kaynaklarına; ikinci gün Kamışlı’dan doğuya, Dicle ovasına. Toplam 480 kilometre.

Yol

Haseke’den kuzeybatıya çık. Tell Halaf 94 kilometre ötede, Resulayn’ın güneybatısında; iki sarayı ayır, batıda Kapara’nın hilanisi, doğuda Asur valisinin sarayı. Tell Fekheriye iki buçuk kilometre doğuda, Habur’un doğduğu yerde; ikisi aynı yürüyüşe sığıyor. Sonra doğuya dön: Tell Arbid Habur üçgeninde, Kamışlı’nın güneybatısında, 30 metre yüksekliğinde. Geceyi Kamışlı’da geçir. İkinci gün doğuya, 112 kilometre: Ain Divar Köprüsü’nün sivri kemeri ovanın ortasında tek başına duruyor.

Zamanlama

İki gün de 08:00’de yola çık. Tell Halaf’a sabah var, öğleden sonra höyükte gölge kalmıyor. Tell Fekheriye’yi hemen arkasına ekle; düzlük ilkbaharda yeşilken höyüğün sınırı belirginleşiyor. Tell Arbid’e ikindi kalıyor, tepeye çık: höyüğün etrafındaki dört tepecik ancak yukarıdan sayılıyor. İkinci gün kemere öğleden önce var. Nehir artık orada değil, Dicle kemerin 500 metre doğusundan akıyor; burç ve süvari kabartmalarını yakından ara, uzaktan seçilmiyorlar.

Dikkat

Dört durağın üçü sınır hattına yakın. Sınır şeridine yaklaşma, askerî noktada fotoğraf çekme ve yola çıkmadan yol durumunu yerel olarak sor. Ain Divar üç sınırın kesiştiği bölgede; oraya gidip dönmek tek başına bir gün ve höyükler günüyle birleştirilmiyor. Kemerin üstüne çıkma, taş oynak ve destek yok. Tell Fekheriye’nin tepesindeki mezarlık kullanımda, sessiz gez. Yüzeydeki çanak çömlek parçalarını yerinde bırak, toplamak yasak. Buluntular sahada değil müzelerde; höyükte gördüğün şey toprak ve kesit.