Sermin Ulu Camii

İdlib’in yaklaşık 9 km doğusundaki Sermin kasabasının merkezinde. Cami 657 yılından, yani 1259’dan önce tamamlanmıştı; kitabeleri 660’ta (1262) yenilendiğini, 705’te (1306) bir kez daha onarıldığını söylüyor. İzzeddin İbn Şeddad ve İbn Battuta kasabayı anlatırken bu camiden söz ediyor. 4 Ekim 2023’teki bombardımanda yapının büyük bölümü yıkıldı.

Nasıl gidilir

İdlib’den Sermin’e minibüs ve şoförlü araç gidiyor, yol 9 km. Cami kasaba merkezinde, eski dokunun içinde.

Ne görülür

Plan dikdörtgen bir avlunun çevresine kurulu. Avluyu revaklar sarıyor, güneyde kıble yönünde sığ bir namaz salonu duruyor. Salonun kıble sahnı dokuz bölmeye ayrılmış ve her bölmeyi küçük bir kubbe örtüyor; kuzey Suriye’de bu kadar düzenli bir kubbe dizisi az. Minarenin gövdesi sekizgen, 18 metre kadar yükseliyor ve tepesinde küçük bir kubbeyle bitiyor. Biçimi geç Memlûk minarelerine Osmanlı minarelerinden daha yakın.

Bugünkü hâli

2017’de İdlib Evkaf Müdürlüğü sınırlı bir onarıma başlamış, hava saldırılarında hasar gören minareyi ve revakları toparlamıştı. 4 Ekim 2023’teki bombardıman yapının büyük bölümünü yıktı. Gitmeden önce alanın açık olup olmadığını ve neyin ayakta kaldığını kasabadan sor. Durum hızlı değişiyor.

Kilisenin yerinde mi

Kuzey dış duvarında, üstünde aşınmış bir haç bulunan bazalt bir taş var. 1809’da Sermin’e gelen Avrupalı gezgin Corancez bu taşa bakıp caminin eski bir kilise ya da manastırın üstüne kurulduğunu yazdı. Sonraki arkeolojik incelemeler bunu kabul etmedi: taş bir onarım sırasında devşirilmişti ve yapı baştan cami olarak kurulmuştu.