Arwad’da ada yürüyüşü: liman burcundan Fenike suruna

Arwad, Tartus’un 3 kilometre açığında, Suriye’nin üzerinde yaşanan tek adası. Araba yok, sokaklar dar ve bir kıyıdan öbürüne yürümek yarım saat sürmüyor. Bu küçük alanda bir ada kentinin Fenikelilerden Memlûklere kadar kendini nasıl koruduğu okunuyor. Yürüyüş teknelerin yanaştığı doğu limanından başlıyor, liman kıyısındaki Eyyubi Burcu’na ve adanın ortasındaki kaleye geçiyor. Açık denize bakan batı kıyısında, Fenike surunun dev bloklarında bitiyor. Dört durak, ada içinde 700 metre kadar yürüyüş, tekneyle birlikte üç buçuk saat.

Yol

Tekneler Tartus kornişindeki iskeleden kalkıyor. Tarifeleri yok, dolunca hareket ediyorlar ve geçiş 20 dakika kadar sürüyor. Adanın doğu yakasındaki limana yanaşıyorsun; kıyıdaki atölyelerde ahşap tekne yapımı hâlâ sürüyor. Eyyubi Burcu liman kıyısında, tekneden inince ulaşılan ilk yapı: iki katlı, kare planlı ve köşelerinde iki yuvarlak kulesi var. Burçtan dar sokaklarla batıya, adanın ortasına yürü. Kale birkaç dakika ötede ve ada küçük olduğu için yön bulmak zor değil. Kaleden sonra yine batıya, sokakların bittiği yere kadar devam et. Sahil yolunun kenarında, açık denize bakan kıyıda Fenike surunun blokları duruyor. Limana dönüş aynı sokaklardan birkaç dakika.

Zamanlama

09:00’da kornişteki iskelede ol ve binerken dönüş için son teknenin saatini sor; akşamüstü seferler seyrekleşiyor. 09:30 dolayında limandasın, tekne atölyelerine yirmi dakika ayır. 09:50’de Eyyubi Burcu. Doğuya bakan liman cephesi sabah güneş alıyor. Adı Eyyubi ama Arap Ansiklopedisi yapıyı 14. yüzyıla, yani Memlûk dönemine tarihliyor; 14 Ocak 1959 tarihli kararla tescil edildi. Ana giriş batı cephesinde. Girişin iki yanında, boynu halatla bir palmiyeye bağlı ayakta bir aslan kabartması var. İçerisi Tartus açıklarında bulunan Roma amforalarının sergilendiği bir yapıya dönüştürüldü; serginin açık olup olmadığını iskelede sor. Yirmi dakika. 10:15’te kaledesin, bir saat ayır. Planı yaklaşık 110 metreye 58 metre, en yüksek noktası 17 metre. Tarihlemede kaynaklar ayrışıyor: Arapça Vikipedi yapıyı Tapınak Şövalyelerine, Arap Ansiklopedisi 14. yüzyıla bağlıyor. Kesin olan, adanın 1302’de Memlûklere geçtiği; Arwad, Haçlıların Levant’taki son tutunma noktasıydı. Fransız Mandası’nda cezaevi olan kale, 1946’daki bağımsızlıktan sonra müzeye dönüştü. Ana kapıdaki aslan ve palmiye kabartmasını burçtakiyle karşılaştır, sonra terasa çık: Tartus karşı kıyıda bütün olarak görünüyor. 11:20’de batı kıyısındasın. Kaptan William Allen 1853’te burada 15 ve 18 fit boyunda, yani beş metreye yakın bloklar ölçtü. Taşlar enine konmuştu, her bloğun boyu duvarın kalınlığını veriyordu. Bu yakada duvar ana kayanın içine oyulmuş. Kırk beş dakika. 12:10’da limana dön ve 12:30 dolayında Tartus teknesine bin.

Dikkat

Tekne ücreti ile kale girişi ayrı ve ikisi de değişken; binmeden ve kapıda sor. Burcun ve kalenin saatleri de değişken. Dalgalı havada batı kıyısındaki kayalara inme, o yaka açık denize bakıyor. Surun hangi kesimlerine bugün yürüyerek ulaşılabildiğini yazan güncel bir kaynak yok; yerinde bak. Ada bir mahalle: avlulara girme, insanları fotoğraflamadan önce izin iste. Sokaklarda gölge az, şapka ve su al. İlkbahar ve sonbahar en rahat mevsim, yaz öğlenleri kalabalık ve sıcak. Tartus 2026 turizm sezonunu Haziran’da adaya yapılan resmî bir ziyaretle açtı ve tekne hattı işliyor.