Haseke Mar Corcis Katedrali

Mar Corcis Katedrali, Süryani Ortodoks Kilisesi’nin Cezire ve Fırat Metropolitliği’nin merkezi. 1943’te tamamlandı ve Haseke’nin eski kilise mahallesinin ortasında, Habur’un 500 metre kuzeyinde duruyor. Kentin 20. yüzyılda nasıl kurulduğunu en açık anlatan yapılardan biri. Bir anıt değil, pazar günü dolan, görevdeki bir kilise.

Haseke’de neden bir katedral var

Birinci Dünya Savaşı’ndan önce Haseke önemsiz bir yerdi. Sonra Ermeni ve Süryani sürgünler geldi ve kent bir süre çoğunluğu Hristiyan bir yere dönüştü. Süryani Ortodoks cemaat o kadar kalabalıktı ki metropolitlik 1933’te kuruldu. Katedral on yıl sonra, 1943’te bitti.

Nasıl gidilir

Katedral, kentin kiliselerinin birbirine yürüme mesafesinde toplandığı mahallede. Suk el-Hal sebze pazarının 300 metre kuzeyinde. Süryani Katolik Meryem Ana’nın Göğe Alınışı Katedrali 200 metre batıda, Ermeni Katolik kilisesi 200 metre kuzeybatıda, Keldani Katolik kilisesi 400 metre kuzeyde. Pazardan yürüyerek birkaç dakika.

Ne görülür

Plan bir Latin haçı. Kolların kesiştiği yerin üstünde bir kubbe yükseliyor ve kubbenin kasnağında 12 yuvarlak kemerli pencere açılıyor. Batı ve doğu uçlarına daha dar iki ek kol eklenmiş; doğu kolunda iki çan kulesi var. Çatılar sivri kemerli beşik tonozla örtülü.

Katedral yalnızca ibadet yeri değil: içinde bir din eğitimi merkezi ve Mar Efrem Süryani Korosu çalışıyor.

Cemaat bugün

Metropolitlik iç savaştan önce 50 ile 60 bin arasında inanan sayıyordu. Bunların yarısı Kamışlı’da, yaklaşık 15 bini Haseke’de yaşıyordu. Konrad Adenauer Vakfı’ndan Otmar Oehring’in hesabına göre Haseke’deki Süryani Ortodoks sayısı 2011 ile 2019 arasında 17500’den 8000’e indi.

1988’den beri görevde olan Metropolit Mar Eustathios Matta Roham savaş yıllarında Viyana’ya gitti. Ağustos 2017’den beri metropolit Mar Maurice Yakub Amsih.

Neyi kaçırma

Koroyu. Adını aldığı Mar Efrem, 4. yüzyılda Süryanice ilahiler yazan bir kilise babası; ayin bugün de Aramicenin bir kolu olan Süryanice okunuyor. Ayin ve koro saatleri güvenilir bir kaynakta yayımlanmıyor, bu yüzden pazar ziyaretinden önce kiliseye sormak gerekiyor.