Busra’da ikinci yürüyüş: hamam, cami ve bazilika

Busra’yı bir günde gezen herkes tiyatroyu, katedrali ve Ömer Camii’ni görüyor. Bu yürüyüş kalanları topluyor: hac kervanının konakladığı bir Memlûk hamamı, kuruluş tarihi dört yüzyıl aralıkta tartışılan küçük bir cami ve kasabanın ayakta kalan en eski kilisesi. Üç yapı da eski şehrin içinde ve yürüyüşün tamamı bir kilometreyi bulmuyor. Zorluk mesafede değil, saatte: biri çalışan bir cami, biri çatısız.

Yol

Sütunlu caddenin kuzey ucundan başla. Mencek Hamamı orada, Ömer Camii’nin tam karşısında; ikisi aynı kavşağı paylaşıyor, ayrıca yol tarifi gerekmiyor. Hamamdan eski şehrin içine gir ve Mebrak en-Naka Camii’ni bul — sokak aralarında, cephesi gösterişsiz ve dışarıdan küçük bir yapı. Oradan doğuya, katedralin durduğu alana yürü. Bahira Bazilikası katedralin 30 metre kuzeyinde; katedrali bulduysan bazilikayı ayrıca aramana gerek yok, iki bina birbirini görüyor.

Zamanlama

09:00’da hamamda ol. Çatı çöktüğü için plan yukarıdan okunuyor ve sabah yan ışığı odaların sırasını en iyi o saatte çıkarıyor. 10:00’da camiye geç; namaz vakitlerinin dışını kolla, içerisi küçük ve cemaat girince gezilmiyor. 11:30’da bazilikadaysan doğru saattesin: yapının çatısı yok, iç mekân tepeden aydınlanıyor ve üstteki 19 pencerenin sırası ancak güneş yükselince tam görünüyor. Üçü de kısa duraklar; acele etmeden iki saatte bitiyor.

Dikkat

Cami çalışan bir ibadet mekânı: omuz ve diz kapalı, ayakkabı kapıda, namaz sırasında fotoğraf yok. Hamam açık bir kazı alanı; kanal izlerinin ve çukurların kenarı gevşek, çocukla geliyorsan elini bırakma. Üç yapıda da giriş ücretsiz görünüyor ama tarife belirsiz, yine de nakit taşı. Gölge yalnızca hamamın nişlerinde ve caminin içinde var; yaz öğleninde bu yürüyüş zor. Kuruluş tarihi için camide tek bir sayı bekleme — kaynaklar 8. yüzyılla 12. yüzyıl arasında bölünüyor ve sayfa ikisini de veriyor.