Malula’da yürüyüş: Mar Tekla’dan el-Fec geçidi boyunca Mar Serkis’e

Malula’nın iki manastırı arasında kuş uçuşu 400 metreye yakın bir mesafe var, ama aradaki yol düz değil. Aşağıda kayalığın dibindeki Mar Tekla’dan çıkıp kayayı boydan boya yaran el-Fec geçidinden ve köyün üst sokaklarından geçerek batı kayalığının tepesindeki Mar Serkis’e tırmanıyorsun. Yürünen mesafe bir kilometreyi biraz aşıyor, ama yokuş yüzünden süre mesafeden uzun. Malula, Batı Yeni Aramicesinin hâlâ konuşulduğu üç köyden biri. 2013-2014’te ağır hasar gördü ve onarım sürüyor. Burada köy bir araç gününün tek durağı değil, kendi başına yarım gün.

Yol

Mar Tekla Manastırı köyün alt kesiminde, kayalığın hemen dibinde. Ana binanın tepesindeki merdiven Tekla’nın mağarasına ve kutsal sayılan kaynağa çıkıyor; dönüşte dama çık, kayaya oyulmuş münzevi hücreleri oradan seçiliyor. Manastırdan çıkıp el-Fec geçidine gir. Gelenek bu dar yarığı, babasının askerlerinden kaçan Tekla için kayanın açıldığı yer sayıyor. Geçit taşlı ve eğimli. Yukarı çıkarken bir yerde dur ve arkana dön: yarığın ağzından ova görünüyor. Geçidin üstünden köyün üst sokaklarına ve batı kayalığının düzlüğüne yürü. Mar Serkis Manastırı orada; kilisesi bir pagan tapınağının üstüne kurulmuş ve kaynaklar onu 313 ile 325 arasına tarihliyor. Dönüş için araç yolu manastırın kapısına kadar çıkıyor.

Zamanlama

09:00’da Mar Tekla’nın kapısında ol. Manastıra ve mağaraya bir saat ayır. 10:00’da geçide gir: sabah saatinde yarığın içi gölgede ve tırmanış serin geçiyor. Geçit ve üst sokaklar için bir saat hesapla, fotoğraf ve soluklanma molaları dâhil. 11:00’de Mar Serkis’tesin. Kırk beş dakika yeter; zamanın çoğu ikonalara ve ikonostasın arkasındaki sunak taşına gidiyor. Öğlene doğru araç yolundan aşağı in ya da kapıda bir araç beklet. İlkbahar ve sonbahar en rahat mevsim; yazın kaya ısınıyor, kışın geçit rüzgârlı. 14 Eylül Haç Bayramı ile 24 Eylül Aziz Tekla gününde binlerce kişi geliyor ve ziyaret uzuyor.

Dikkat

Manastırların ziyaret saatleri ve geçidin açık olup olmadığı 2025-2026 için doğrulanamadı; köye varınca ilk iş girişte teyit et. Geçit taşlı ve eğimli, kavrayan tabanlı ayakkabı gerekiyor. İki manastır da çalışan ibadet yeri: omuz ve diz kapalı, kilisede fotoğraf çekmeden önce sor, ayin sırasında çekme. Mar Tekla rahibelerin yaşadığı bir manastır. 3 Aralık 2013’te buradan 12 rahibe rehin alındı ve 9 Mart 2014’te serbest bırakıldı; rahibeler 2018’de döndü. Mar Serkis’in bitişiğindeki bina Eylül 2013’te çatışmada yıkıldı; manastır 2016’da yeniden açıldı. Köyde onarım sürüyor ve kapalı bölümler olabiliyor. Giriş ücretleri değişken, girişte teyit et.