Sim’an Dağı’nın güneyinde bir gün: Şeyh Süleyman’dan Surkanya’ya dört köy

Sim’an Dağı’nın güney yamacındaki dört köy, kilise yapımının dört yüzyılını tek güne sığdırıyor. Sinhar’da Suriye’nin en eski kiliseleri arasında sayılan 4. yüzyıl bazilikası var. Batuta’da bir bazilikanın güney sütun dizisi hâlâ ayakta. Surkanya’da kutsal bölümünün taş çatısı yerinde duran 6. yüzyıl şapeli, Şeyh Süleyman’da ise bu köylerde kilise yapımının son yıllarından kalma 602 tarihli bir bazilika duruyor. Halep’ten gidiş dönüş 72 kilometre, araçla; Sinhar ile Batuta arası yürünebiliyor.

Yol

Halep’ten batıya, Dara İzze yönüne çık. Şeyh Süleyman yolla 30 kilometre kadar, Muşabbak Bazilikası’nın 3 kilometre kuzeydoğusunda. Üç kilise ve keşiş kulesi köyün farklı uçlarında; aralarında yürünüyor. Sonra kuzeye, Bazihr yönüne sür: Sinhar kapalı bir vadinin içinde, 4 kilometreye biraz kala. Kilise ile şapel yan yana. Sinhar’dan Batuta’ya 2600 metre. Yol elverişliyse bu parçayı yürü, yarım saati biraz geçiyor; sürücü seni Batuta’da beklesin. Batuta yüksek zeminde duruyor; bazilika, 40 metre güneyindeki iki katlı ev ve 100 metre güneydoğudaki küçük kilise arasında yürünüyor. Surkanya doğuda, Fafertin’in 700 metre güneybatısında; araç yolu dolanarak 5 kilometre tutuyor. Şapel modern yolun 100 metre kadar güneyinde. Halep’e dönüş 31 kilometre.

Zamanlama

08:00’de Halep’ten çık, Şeyh Süleyman’a dokuza doğru varırsın. Bir saat ayır ve 602 tarihli bazilikayla başla. Onda Sinhar’a geç; kırk beş dakika yeter. On buçuğa doğru yürüyerek ya da araçla Batuta’ya çık. Batuta bir saat alıyor, başlıklara tek tek bakmak dâhil. Öğle yemeğini ve suyu Halep’ten al; bu köylerde bir şey satın alabileceğine güvenme. Surkanya’ya 13:30 dolayında var: öğleden sonra ışığı şapelin güney cephesine düşüyor ve pencereleri birbirine bağlayan silme bandı o saatte okunuyor. Kırk dakika sonra dönüş yoluna çık; Halep’e 15:30 dolayında varırsın.

Dikkat

Bu köyler Afrin ilçesinin kırsalında. Yola çıkmadan önce bölgenin güncel güvenlik durumunu ve yolların açık olup olmadığını yerelden öğren; Şeyh Süleyman adıyla anılan eski bir ordu üssü savaş yıllarında çatışma alanıydı. Kırsalda patlamamış mühimmat bildirilen bir risk: patikadan ve yoldan çıkma, yerde duran metal parçalara dokunma. Toplu taşıma yok, levha seyrek; Halep’ten köyleri bilen bir sürücüyle araç tut. Sinhar ve Batuta’da oturanlar olabilir: avluya girmeden seslen, kimseyi izinsiz fotoğraflama. Kalıntıların savaştan sonraki durumunu anlatan yayımlanmış bir rapor yok. Gölge az, zemin taşlık; su, şapka ve sağlam tabanlı ayakkabı götür. Giriş ücreti değişken, alanda teyit et.