Şam’da Aziz Pavlus’un izinde: Kevkeb’den Doğru Sokak’a ve Bab Kisan’a

Elçilerin İşleri’nin 9. bölümü Tarsuslu Saul’un Şam’daki günlerini dört adımda anlatıyor: yolda gökten gelen ışıkla yere düşüş, Doğru Sokak’taki bir evde geçen üç gün, Hanania’nın elini üstüne koyup gözlerini açması ve kapılar tutulunca surdan sepetle kaçış. Bu rota o dört adımı altı durakta, anlatının sırasıyla izliyor. Düşüşün yeri için iki gelenek var ve rota ikisine de uğruyor: şehrin dışındaki Kevkeb tepesi ve surun dibindeki Tabbale. İlk yarı araçla, ikinci yarı eski şehrin içinde yürüyerek. Günün toplamı 53 kilometreye yakın, bunun iki kilometresi yürüyüş.

Yol

Şam’dan güneybatıya, Kuneytra yoluna çık. Kevkeb köyünün üstündeki siyah bazalt tepede Deyr er-Rüya, yani Aziz Pavlus’un Rüyası Manastırı duruyor; şehirden 22 kilometre. Dairesel planlı kilise 1962 yapımı, bahçede bronz bir Pavlus heykeli var. Buradan Şam’a dön ve şehre güneydoğudan gir: Bab Kisan’ın güneydoğusundaki Tabbale mahallesinde, çadır biçimli çatısıyla Mar Bolus Makamı Kilisesi. Yol 24 kilometre. Tabbale’den eski şehre yürümek yerine taksiye bin ve Doğru Sokak’ın batı ucunda, Midhat Paşa Çarşısı’nda in; araçla 5 kilometre, trafiğe göre çeyrek saat. Çarşının çatısı altındaki düz hat Roma Şam’ının ana caddesi, metnin Doğru denen sokak dediği yer. Doğuya yürü: 700 metreye yakın sonra Meryem Ana Katedrali’nin avlusu. Devam et ve Hristiyan mahallesinin doğu ucunda Hanania Kilisesi’ne in, 800 metreye yakın. Son bacak güneye, doğu surunu izleyerek Bab Kisan’a: 650 metre.

Zamanlama

08:00’de Şam’dan çık; Kevkeb’e yarım saatte varılıyor. Manastıra bir saat ayır ve kilisenin içinde Pavlus’un atından düşüşünü anlatan resmi bul. 09:45’te yola dön, 10:30’da Tabbale’de ol. Kilisenin vitrayları sırayla okunuyor: sunağın arkasında müjde, nefte görüm, vaftiz ve kaçış. Kırk beş dakika yeter. 11:30’da Midhat Paşa Çarşısı’nın batı ucundasın. Doğuya yürüyüş öğleden önce, çarşı açıkken daha canlı. Meryem Ana’ya 12:00 gibi varırsın. Hanania’nın kapısı öğle saatlerinde kapanabiliyor; 12:45’ten önce merdivenden inmeye çalış. Bab Kisan’a 13:30’da var. 29 Haziran’da Kevkeb’deki manastırın yıllık bayramı var ve Şam’dan, Lübnan’dan binlerce hacı geliyor. O gün yol da tepe de dolu.

Dikkat

Kevkeb yolu Kuneytra yönünde ve bu yöndeki yolların durumu 2025’ten beri değişken. Çıkmadan önce hem yolu hem manastırın ziyaretçi kabul edip etmediğini teyit et; manastır kapalıysa rotaya Tabbale’den başlamak da anlatının sırasını koruyor. Altı duraktan beşi çalışan ibadet yeri: omuz ve diz kapalı, ayin sırasında fotoğraf yok. Hanania’nın merdiveni dar ve tutamaksız, şapel sokak seviyesinin 5-6 metre altında; iki grup aynı anda inemiyor. Hanania ile Bab Kisan’daki şapelde giriş ücreti değişken; girişte teyit et ve nakit taşı. Bab Kisan’ın cephesi surun dışına bakıyor, onu karşı kaldırımdan görüyorsun; önündeki meydanda trafik akıyor. Tabbale’deki kilise ile surun üstündeki Bab Kisan şapeli ayrı yapılar, ikisini karıştırma.